Jak napisać propozycję wydawniczą?

Udało się – napisałeś książkę! I co dalej? Nie wystarczy przecież wysłać samego załącznika i czekać na cud. Dobrze skonstruowana propozycja wydawnicza może zaciekawić redaktorów, którzy zainteresują się Twoim dziełem. W innym wypadku mogą nawet do niego nie zajrzeć. A zatem: w jaki sposób napisać propozycję wydawniczą, tak aby zainteresowała wydawnictwa?

Propozycja wydawnicza – najważniejsze zasady

Jedną z najważniejszych zasad przy pisaniu propozycji wydawniczej jest to, by była konkretna, zwięzła i ciekawa. Należy też mieć na uwadze, że każde wydawnictwo ma nieco inne wytyczne dotyczące propozycji, dlatego zawsze trzeba uważnie czytać informacje zawarte na stronach wydawnictw, które instruują, w jaki sposób przesłać do nich tekst. Więcej o procesie wydawania książki w Polsce pisałam w artykule: jak wydać książkę w Polsce.

Ogólnie propozycja wydawnicza składa się z kilku elementów:

• dane kontaktowe – e-mail, nr telefonu, adres zamieszkania,
• biogram – krótka (!) notka o autorze,
• podstawowe informacje o książce – gatunek, grupa odbiorców, liczba znaków ze spacjami,
• streszczenie – zwyczaj na jedną stronę,
• konspekt – bardziej szczegółowy plan wydarzeń w puntach, w alternatywie do streszczenia, choć nie jest zazwyczaj wymagany,
• no i oczywiście sam tekst (lub jego fragment) – wysyłany w osobnym załączniku.

Biogram w propozycji wydawniczej

Notka o autorze to nie autobiografia, w której opisujesz swoją historię życiową. To okazja do przedstawienia siebie jako interesującej osoby, autora lub debiutanta, który ma do zaprezentowania coś naprawdę ciekawego. Jeśli nie masz na koncie sukcesów pisarskich lub nie prowadzisz mediów społecznościowych i po prostu nie masz się czym pochwalić, nic straconego. Możesz napisać o swoim wykształceniu, pracy i zainteresowaniach oraz o tym, co skłoniło Cię do napisania powieści. Nie każdy pisarz działał literacko przed wydaniem pierwszej książki!

Jeżeli natomiast wygrałeś w konkursach pisarsko-literackich, Twoje teksty krążą już po sieci lub zostały opublikowane w magazynach, prowadzisz bloga bądź też masz swoją stronę internetową – koniecznie o tym wszystkim napisz! Wklej też linki, tak by wydawcy mogli zobaczyć Twoje sukcesy. To może skłonić ich do dania Ci szansy.

Jak napisać streszczenie książki?

Możesz rozpocząć streszczenie od podania informacji o gatunku powieści, stylu i docelowej grupie odbiorców oraz innych ważnych według Ciebie informacji (np. chęci stworzenia serii), choć taka notka może też znaleźć się na końcu biogramu lub luźno – przed streszczeniem. Ja osobiście preferuję rozpoczynać propozycję wydawniczą od takich właśnie podstawowych kwestii.

Następnym krokiem jest opisanie fabuły książki na jedną stronę (zazwyczaj na jedną – może też być inaczej). To pozornie proste zadanie może sprawić wiele kłopotów. Autorzy często chcą zawrzeć jak najwięcej informacji o swojej powieści, nie omijając żadnych szczegółów – wszystko wydaje się ważne. Streszczenie jednak pokazuje, jak zwarta i logiczna jest fabuła książki. Jeśli „odpłynęliśmy” przy pisaniu, teraz możemy mieć problemy z ujęciem treści w kilku zdaniach. Tak naprawdę powinniśmy z łatwością odpowiedzieć na pytanie: „O czym jest ta książka?”.

Ciekawe streszczenie to pół sukcesu

Należy przede wszystkim zarysować sylwetki głównych bohaterów, miejsce akcji i główne motywy, a potem przedstawić najważniejsze punkty fabularne. Streszczenie w propozycji wydawniczej ma najzwyczajniej w świecie zaciekawić wydawców i sprawić, że będą chcieli sięgnąć po sam tekst. Nie musisz opisywać skrótowo wszystkich działań bohaterów. Przechodząc z punktu do punktu, możesz uogólniać słowami typu: „Po wielu przygodach bohaterowie dotarli…” czy „Ostatecznie bohaterom udało się przezwyciężyć przeciwności i…”. Warto też napisać, jakie jest ogólne przesłanie książki – co chcesz nią przekazać? Na koniec zadaj sobie (lub komuś) pytanie: czy po przeczytaniu streszczenia poczułeś zainteresowanie i chciałbyś dowiedzieć się więcej, czy też niekoniecznie? Jeśli tak, możesz liczyć na to, że wydawcy pomyślą podobnie!

Jak napisać maila z propozycją wydawniczą do wydawnictwa?

Przede wszystkim nie zacznij od „witam”, bo witać to może gospodarz swoich gości. Lepiej napisz „Szanowni Państwo” lub po prostu „Dzień dobry”. Tytuł e-maila często jest sprecyzowany w wymaganiach wydawnictwa; to zazwyczaj coś w stylu „nazwisko + tytuł powieści” lub „propozycja wydawnicza + gatunek”. Sama treść powinna być krótka i przedstawiać najogólniejsze informacje o propozycji wydawniczej. Napisz w trzech zdaniach, o czym jest tekst, jaka jest grupa odbiorców i gatunek książki. Nie dodawaj czegoś w stylu, że Twoja książka jest wspaniała i w ogóle super – to ocenią już wydawcy. Przeczytaj też e-maila z trzy razy, tak by upewnić się, że nie ma żadnych błędów czy literówek. I nie zapomnij dodać załączników w postaci propozycji wydawniczej i samego tekstu!

Wysłanie książki do wydawnictw

Pamiętaj, że nie ma jednego dobrego sposobu na napisanie propozycji wydawniczej. To tylko wskazówki, jednak warto pokombinować samemu i pomyśleć nad tym, jak zaciekawić wydawców i zwrócić na siebie uwagę. Duże wydawnictwa często otrzymują setki propozycji na tydzień – te, które nie są napisane zgodnie z ich wytycznymi, raczej na wstępie odrzucają. Polecam zatem poświęcić nieco więcej czasu na stworzenie propozycji wydawniczej, przejrzenie ofert wydawnictw i napisanie porządnego maila, który sprawi, że wydawcy sięgną dalej.

Niestety trzeba mieć też na uwadze, że czasem nawet najlepiej napisana książka i propozycja wydawnicza zostaną odrzucone nie przez wzgląd na brak potencjału, a inny plan wydawniczy czy cele danego wydawnictwa. Bywa, że trzeba mieć szczęście, by wbić się w odpowiedni moment. To coś, z czym ja walczę już od dłuższego czasu. Ale głowa do góry – jeśli nie spróbujesz, nigdy się nie dowiesz. Trzeba próbować, i to ciągle, a już na pewno nie załamywać się po pierwszej porażce. Życzę powodzenia!

Dowiedz się więcej o prawach autora książki.